Sauna zimą - jak korzystać z niej bezpiecznie i kto powinien jej unikać?
Z sauny zimą korzysta się bezpiecznie, gdy jedna sesja trwa od 8 do 15 minut, po niej następuje stopniowe schłodzenie i kilkunastominutowy odpoczynek, a całość obejmuje dwie lub trzy rundy, nie więcej. Przed sauną trzeba się nawodnić, nie jeść obfitego posiłku i nie pić alkoholu, a po wyjściu na mróz ubrać się ciepło i wysuszyć włosy. Sauny powinny unikać osoby z niekontrolowanym nadciśnieniem, po niedawnym zawale, z niestabilną chorobą serca i z gorączką, a kobiety w ciąży i osoby z chorobami przewlekłymi powinny wcześniej zapytać lekarza.
Rodzaje saun i czym się różnią
W hotelach, aquaparkach i klubach fitness najczęściej spotkasz kilka rodzajów saun. Różnią się temperaturą i wilgotnością, a więc także tym, jak organizm je znosi.
| Rodzaj | Temperatura | Wilgotność | Dla kogo na początek |
|---|---|---|---|
| Sucha, fińska | około 80-100°C | niska | dla osób, które dobrze znoszą upał; zaczynaj od niższej ławki |
| Łaźnia parowa | około 40-50°C | bliska 100 procent | dla osób, które źle czują się w suchym gorącu |
| Sauna na podczerwień | około 40-60°C | niska | dobra na pierwszy raz, łagodniejsza dla krążenia |
| Sauna ziołowa lub biosauna | około 50-60°C | umiarkowana | kompromis między sauną suchą a parową |
Im wyżej siedzisz, tym goręcej, bo ciepłe powietrze zbiera się pod sufitem. Na początek wybieraj niższe ławki i krótsze sesje.
Jak przebiega bezpieczna sesja krok po kroku
- Przygotowanie. Wypij szklankę lub dwie wody, weź prysznic i dokładnie się wytrzyj. Sucha skóra szybciej się poci, a to właśnie pot chłodzi ciało.
- Pierwsza runda. Usiądź lub połóż się na ręczniku. Wyjdź po 8-15 minutach albo wcześniej, gdy poczujesz się nieswojo. Nie ma obowiązku wytrzymania do końca klepsydry.
- Schładzanie. Zacznij od chłodnego powietrza lub letniego prysznica, potem możesz przejść do zimniejszej wody. Polewaj najpierw nogi i ręce, a dopiero potem tułów.
- Odpoczynek. 10-20 minut w pozycji siedzącej lub leżącej, z wodą do picia. To czas, w którym krążenie wraca do równowagi.
- Kolejne rundy. Dwie lub trzy sesje w ciągu wizyty w zupełności wystarczą.
- Na koniec. Prysznic, nawilżenie skóry, uzupełnienie płynów i dłuższy odpoczynek przed wyjściem z budynku.
Sauna i mróz za drzwiami
Zimą największym błędem jest wyjście na zewnątrz zaraz po saunie, z mokrymi włosami i rozgrzanym ciałem. Organizm potrzebuje czasu, żeby wrócić do normalnej temperatury. Odpocznij przynajmniej pół godziny, dokładnie wysusz włosy, załóż czapkę i ciepłe rękawiczki. Spacery po śniegu i zanurzenie w przeręblu między seansami to rozwiązanie dla osób doświadczonych i zdrowych, a nie na pierwszą wizytę.
Sygnały, że trzeba natychmiast wyjść
W saunie nie warto się sprawdzać ani rywalizować z innymi, kto wytrzyma dłużej. Wyjdź od razu, gdy poczujesz zawroty głowy, mroczki przed oczami, nudności, kołatanie serca, ucisk w klatce piersiowej lub nagłe osłabienie. Wstawaj z ławki powoli, bo gwałtowna zmiana pozycji w upale łatwo kończy się omdleniem. Usiądź w chłodniejszym miejscu, napij się wody i poinformuj obsługę, jeśli objawy nie mijają po kilku minutach. Z tego samego powodu nie korzystaj z sauny sam w domu po alkoholu ani lekach nasennych.
Kto powinien unikać sauny lub zapytać lekarza
Gorąco rozszerza naczynia krwionośne, przyspiesza tętno i obciąża układ krążenia, a gwałtowne schłodzenie działa w drugą stronę. Dla zdrowej osoby to bodziec treningowy, ale u niektórych może być niebezpieczne. Z sauny powinny zrezygnować albo skonsultować się wcześniej z lekarzem osoby:
- z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym albo bardzo niskim ciśnieniem,
- po niedawnym zawale serca lub udarze, z niestabilną chorobą wieńcową i ciężką niewydolnością serca,
- z gorączką, ostrą infekcją, w trakcie zaostrzenia chorób skóry,
- z żylakami w zaawansowanym stadium i chorobami zakrzepowymi,
- z padaczką, cukrzycą o niestabilnym przebiegu i chorobami nerek,
- w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze.
Osoby z nadciśnieniem dobrze kontrolowanym lekami często mogą korzystać z sauny, ale łagodniejszej, krócej i bez gwałtownego schładzania. O tym, jak dbać o ciśnienie na co dzień, piszemy w tekście o naturalnych sposobach na obniżenie ciśnienia krwi, a osobom z chorobami serca przyda się poradnik, jak przygotować zdrowy jadłospis dla osoby z chorobami serca.
Sauna z dziećmi, po treningu i przy przeziębieniu
Dzieci mogą korzystać z sauny, jeśli są zdrowe i regulamin obiektu na to pozwala, ale krócej, w niższej temperaturze i zawsze pod opieką dorosłego. Wiele obiektów wyznacza godziny rodzinne z łagodniejszymi ustawieniami.
Po treningu siłowym lub biegu sauna pomaga się rozluźnić, ale najpierw trzeba uzupełnić płyny i odczekać, aż tętno się uspokoi. Po bardzo intensywnym wysiłku lepiej odpuścić albo wybrać krótką, łagodną sesję.
Przy pierwszych objawach przeziębienia, bez gorączki, krótka sesja w łagodnej saunie może poprawić samopoczucie. Gdy pojawia się gorączka, osłabienie lub ból mięśni, sauna tylko dodatkowo obciąży organizm. Regularne korzystanie z sauny w zdrowiu, raz lub dwa razy w tygodniu przez cały sezon, to lepszy pomysł niż próba wypocenia infekcji.
Higiena i zasady w saunie publicznej
W saunach obowiązuje regulamin obiektu, ale kilka zasad jest wspólnych niemal wszędzie: prysznic przed wejściem, ręcznik pod całym ciałem, cisza w kabinie i nieotwieranie drzwi bez potrzeby, żeby nie wypuszczać ciepła. Nie wchodź do sauny w biżuterii i z telefonem, bo metal się nagrzewa, a elektronika szybko się psuje. Zdejmij okulary i soczewki, jeśli źle znosisz gorące powietrze. Przy dolewaniu wody na kamienie zapytaj innych osób w kabinie, czy się zgadzają, bo para mocno podnosi odczuwalną temperaturę.
Przeczytaj także
Domowe warsztaty mydlarskie - naturalne kosmetyki własnej roboty
Zanurz się w świecie aromatów i kolorów, gdzie codzienna higiena zmienia się w niezwykłe doznanie zmysłowe. Domowe warsztaty mydlarskie to nie tylko…
Domowe ćwiczenia na wzmocnienie mięśni dna miednicy
Wzmocnienie mięśni dna miednicy to temat, który nabiera coraz większego znaczenia w kontekście zdrowia i dobrego samopoczucia. Wspieranie tej często…
Naturalne metody wspomagania detoksykacji wątroby
Wątroba jest jednym z najbardziej pracowitych organów w naszym organizmie, działając niczym osobisty centrum detoksykacyjne. Choć często pomijana w…