Przejdź do treści
Subskrybuj kanał RSS

Sauna zimą - jak korzystać z niej bezpiecznie i kto powinien jej unikać?

Artwest Zdrowie

Drewniane wiadro z chochlą, ręczniki i witka w saunie fińskiej, bezpieczne korzystanie z sauny zimą

Z sauny zimą korzysta się bezpiecznie, gdy jedna sesja trwa od 8 do 15 minut, po niej następuje stopniowe schłodzenie i kilkunastominutowy odpoczynek, a całość obejmuje dwie lub trzy rundy, nie więcej. Przed sauną trzeba się nawodnić, nie jeść obfitego posiłku i nie pić alkoholu, a po wyjściu na mróz ubrać się ciepło i wysuszyć włosy. Sauny powinny unikać osoby z niekontrolowanym nadciśnieniem, po niedawnym zawale, z niestabilną chorobą serca i z gorączką, a kobiety w ciąży i osoby z chorobami przewlekłymi powinny wcześniej zapytać lekarza.

Rodzaje saun i czym się różnią

W hotelach, aquaparkach i klubach fitness najczęściej spotkasz kilka rodzajów saun. Różnią się temperaturą i wilgotnością, a więc także tym, jak organizm je znosi.

RodzajTemperaturaWilgotnośćDla kogo na początek
Sucha, fińskaokoło 80-100°Cniskadla osób, które dobrze znoszą upał; zaczynaj od niższej ławki
Łaźnia parowaokoło 40-50°Cbliska 100 procentdla osób, które źle czują się w suchym gorącu
Sauna na podczerwieńokoło 40-60°Cniskadobra na pierwszy raz, łagodniejsza dla krążenia
Sauna ziołowa lub biosaunaokoło 50-60°Cumiarkowanakompromis między sauną suchą a parową

Im wyżej siedzisz, tym goręcej, bo ciepłe powietrze zbiera się pod sufitem. Na początek wybieraj niższe ławki i krótsze sesje.

Jak przebiega bezpieczna sesja krok po kroku

  1. Przygotowanie. Wypij szklankę lub dwie wody, weź prysznic i dokładnie się wytrzyj. Sucha skóra szybciej się poci, a to właśnie pot chłodzi ciało.
  2. Pierwsza runda. Usiądź lub połóż się na ręczniku. Wyjdź po 8-15 minutach albo wcześniej, gdy poczujesz się nieswojo. Nie ma obowiązku wytrzymania do końca klepsydry.
  3. Schładzanie. Zacznij od chłodnego powietrza lub letniego prysznica, potem możesz przejść do zimniejszej wody. Polewaj najpierw nogi i ręce, a dopiero potem tułów.
  4. Odpoczynek. 10-20 minut w pozycji siedzącej lub leżącej, z wodą do picia. To czas, w którym krążenie wraca do równowagi.
  5. Kolejne rundy. Dwie lub trzy sesje w ciągu wizyty w zupełności wystarczą.
  6. Na koniec. Prysznic, nawilżenie skóry, uzupełnienie płynów i dłuższy odpoczynek przed wyjściem z budynku.

Sauna i mróz za drzwiami

Zimą największym błędem jest wyjście na zewnątrz zaraz po saunie, z mokrymi włosami i rozgrzanym ciałem. Organizm potrzebuje czasu, żeby wrócić do normalnej temperatury. Odpocznij przynajmniej pół godziny, dokładnie wysusz włosy, załóż czapkę i ciepłe rękawiczki. Spacery po śniegu i zanurzenie w przeręblu między seansami to rozwiązanie dla osób doświadczonych i zdrowych, a nie na pierwszą wizytę.

Sygnały, że trzeba natychmiast wyjść

W saunie nie warto się sprawdzać ani rywalizować z innymi, kto wytrzyma dłużej. Wyjdź od razu, gdy poczujesz zawroty głowy, mroczki przed oczami, nudności, kołatanie serca, ucisk w klatce piersiowej lub nagłe osłabienie. Wstawaj z ławki powoli, bo gwałtowna zmiana pozycji w upale łatwo kończy się omdleniem. Usiądź w chłodniejszym miejscu, napij się wody i poinformuj obsługę, jeśli objawy nie mijają po kilku minutach. Z tego samego powodu nie korzystaj z sauny sam w domu po alkoholu ani lekach nasennych.

Kto powinien unikać sauny lub zapytać lekarza

Gorąco rozszerza naczynia krwionośne, przyspiesza tętno i obciąża układ krążenia, a gwałtowne schłodzenie działa w drugą stronę. Dla zdrowej osoby to bodziec treningowy, ale u niektórych może być niebezpieczne. Z sauny powinny zrezygnować albo skonsultować się wcześniej z lekarzem osoby:

  • z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym albo bardzo niskim ciśnieniem,
  • po niedawnym zawale serca lub udarze, z niestabilną chorobą wieńcową i ciężką niewydolnością serca,
  • z gorączką, ostrą infekcją, w trakcie zaostrzenia chorób skóry,
  • z żylakami w zaawansowanym stadium i chorobami zakrzepowymi,
  • z padaczką, cukrzycą o niestabilnym przebiegu i chorobami nerek,
  • w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze.

Osoby z nadciśnieniem dobrze kontrolowanym lekami często mogą korzystać z sauny, ale łagodniejszej, krócej i bez gwałtownego schładzania. O tym, jak dbać o ciśnienie na co dzień, piszemy w tekście o naturalnych sposobach na obniżenie ciśnienia krwi, a osobom z chorobami serca przyda się poradnik, jak przygotować zdrowy jadłospis dla osoby z chorobami serca.

Sauna z dziećmi, po treningu i przy przeziębieniu

Dzieci mogą korzystać z sauny, jeśli są zdrowe i regulamin obiektu na to pozwala, ale krócej, w niższej temperaturze i zawsze pod opieką dorosłego. Wiele obiektów wyznacza godziny rodzinne z łagodniejszymi ustawieniami.

Po treningu siłowym lub biegu sauna pomaga się rozluźnić, ale najpierw trzeba uzupełnić płyny i odczekać, aż tętno się uspokoi. Po bardzo intensywnym wysiłku lepiej odpuścić albo wybrać krótką, łagodną sesję.

Przy pierwszych objawach przeziębienia, bez gorączki, krótka sesja w łagodnej saunie może poprawić samopoczucie. Gdy pojawia się gorączka, osłabienie lub ból mięśni, sauna tylko dodatkowo obciąży organizm. Regularne korzystanie z sauny w zdrowiu, raz lub dwa razy w tygodniu przez cały sezon, to lepszy pomysł niż próba wypocenia infekcji.

Higiena i zasady w saunie publicznej

W saunach obowiązuje regulamin obiektu, ale kilka zasad jest wspólnych niemal wszędzie: prysznic przed wejściem, ręcznik pod całym ciałem, cisza w kabinie i nieotwieranie drzwi bez potrzeby, żeby nie wypuszczać ciepła. Nie wchodź do sauny w biżuterii i z telefonem, bo metal się nagrzewa, a elektronika szybko się psuje. Zdejmij okulary i soczewki, jeśli źle znosisz gorące powietrze. Przy dolewaniu wody na kamienie zapytaj innych osób w kabinie, czy się zgadzają, bo para mocno podnosi odczuwalną temperaturę.

Przeczytaj także